Anh chị mở thêm một quầy hàng ở chợ khác, thuê thêm một mặt bằng, hay đơn giản là dừng bán ở điểm cũ — tất cả đều phải báo với cơ quan thuế. Nhiều chủ hộ kinh doanh không biết điều này, đến khi cơ quan thuế xuống kiểm tra mới ngỡ ngàng. Bài viết hướng dẫn đúng theo Điều 3 Thông tư 18/2026/TT-BTC ngày 05/3/2026 của Bộ Tài chính.
NỘI DUNG CHÍNH
Địa điểm kinh doanh là gì và vì sao phải thông báo
Trụ sở kinh doanh là địa chỉ ghi trên giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh. Địa điểm kinh doanh là những nơi khác mà hộ thực tế bán hàng, sản xuất, cung cấp dịch vụ — quầy hàng ở chợ thứ hai, kho chứa hàng, xưởng gia công, điểm giao hàng cố định.
Cơ quan thuế cần biết hộ đang hoạt động ở những đâu vì ba lý do rất thực tế. Thứ nhất, để xác định đúng doanh thu của hộ — doanh thu của tất cả các điểm được cộng lại, không tách riêng từng nơi. Thứ hai, để phân công đúng cơ quan thuế quản lý, tránh tình trạng một hộ bị hai nơi quản lý chồng chéo. Thứ ba, để đối chiếu khi có kiểm tra: một điểm bán không được khai báo mà vẫn phát sinh doanh thu sẽ bị coi là doanh thu chưa kê khai.
Nói ngắn gọn: khai báo địa điểm kinh doanh là việc bảo vệ chính mình, không phải thủ tục hành chính vô ích.
Bốn trường hợp bắt buộc gửi thông báo
Khoản 1 Điều 3 Thông tư 18/2026/TT-BTC nêu rõ hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh phải gửi thông báo trong bốn tình huống:
| Tình huống | Ví dụ thực tế |
|---|---|
| Thành lập địa điểm kinh doanh | Thuê thêm mặt bằng mở quầy thứ hai, mở kho hàng riêng |
| Thay đổi thông tin địa điểm | Chuyển quầy sang lô khác trong chợ, đổi số điện thoại liên hệ tại điểm |
| Tạm ngừng kinh doanh tại địa điểm | Đóng cửa quầy ba tháng mùa thấp điểm |
| Chấm dứt hoạt động địa điểm | Trả mặt bằng, không bán ở đó nữa |
Điểm đáng chú ý: cả bốn tình huống dùng chung một mẫu. Anh chị không cần tìm bốn biểu mẫu khác nhau.
Mẫu 01/TB-ĐĐKD: gửi cái gì, ai nhận
Mẫu số 01/TB-ĐĐKD ban hành kèm theo Thông tư 18/2026/TT-BTC là mẫu duy nhất hộ kinh doanh cần dùng cho việc này. Trên mẫu, hộ khai các thông tin cơ bản: tên hộ kinh doanh, mã số thuế, địa chỉ trụ sở, và thông tin của địa điểm kinh doanh cần thông báo cùng lý do thông báo (thành lập, thay đổi, tạm ngừng hay chấm dứt).
Trước khi ký gửi, anh chị nên tự kiểm ba thứ. Một là mã số thuế của hộ phải chính xác tuyệt đối — sai một chữ số là hồ sơ đi lạc. Hai là địa chỉ địa điểm kinh doanh ghi đầy đủ tới số nhà, tên đường, phường xã, tỉnh thành, không viết tắt kiểu “quầy 12 chợ Đầm”. Ba là ngày bắt đầu hoặc ngày chấm dứt hoạt động phải khớp với thực tế, vì đây là mốc cơ quan thuế dùng để tính nghĩa vụ thuế.
Nộp ở đâu — điểm sai phổ biến nhất
Đây là chỗ nhiều hộ kinh doanh làm sai nhất. Trực giác tự nhiên là mở quầy ở đâu thì lên cơ quan thuế ở đó nộp. Nhưng Thông tư quy định ngược lại.
Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh gửi Thông báo… đến cơ quan thuế quản lý trụ sở kinh doanh quy định tại điểm đ khoản 4 Điều 8 Nghị định số 68/2026/NĐ-CP theo Mẫu số 01/TB-ĐĐKD.
— Khoản 1 Điều 3 Thông tư 18/2026/TT-BTC
Nghĩa là: dù địa điểm kinh doanh mới nằm ở phường khác, quận khác hay tỉnh khác, hồ sơ vẫn nộp tại cơ quan thuế đang quản lý trụ sở của hộ. Trụ sở ở đâu thì hồ sơ về đó.
Cách nhớ đơn giản: một hộ kinh doanh chỉ có một “nhà” thuế duy nhất. Mọi giấy tờ đều gửi về nhà đó, kể cả giấy báo về những điểm bán nằm rất xa.
Cơ quan thuế trả lời bằng Mẫu 02/TB-ĐĐKD
Khoản 2 Điều 3 quy định cơ quan thuế gửi thông báo lại cho người nộp thuế theo Mẫu số 02/TB-ĐĐKD. Đây là văn bản xác nhận cơ quan thuế đã tiếp nhận và cập nhật thông tin.
Anh chị nên lưu Mẫu 02/TB-ĐĐKD cùng hồ sơ thuế của hộ, cả bản giấy lẫn bản chụp lưu trong điện thoại. Khi có đoàn kiểm tra hỏi về điểm bán, đây là bằng chứng cho thấy hộ đã khai báo đúng quy định. Không có giấy này thì rất khó chứng minh mình đã làm đúng, dù thực tế đã nộp hồ sơ.
Nếu sau một thời gian hợp lý mà chưa nhận được Mẫu 02/TB-ĐĐKD, anh chị nên chủ động liên hệ lại cơ quan thuế quản lý trụ sở để kiểm tra tình trạng hồ sơ, thay vì mặc định là đã xong.
Mối liên hệ với Nghị định 68/2026/NĐ-CP
Thông tư 18/2026/TT-BTC không đứng một mình. Điều 3 của Thông tư dẫn chiếu tới điểm đ khoản 4 Điều 8 Nghị định số 68/2026/NĐ-CP ngày 05/3/2026 của Chính phủ — văn bản quy định về chính sách thuế và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.
Điều này có nghĩa: khi anh chị đọc quy định về địa điểm kinh doanh, cần đọc cả hai văn bản. Thông tư cho biết dùng mẫu nào và nộp ở đâu; Nghị định cho biết phạm vi và điều kiện áp dụng. Thời hạn cụ thể phải gửi thông báo được dẫn chiếu sang Nghị định 68/2026/NĐ-CP, nên anh chị cần đối chiếu văn bản gốc hoặc hỏi cơ quan thuế quản lý trực tiếp để có mốc thời gian chính xác cho trường hợp của mình.
Ngoài ra, Thông tư 18/2026/TT-BTC đã thay thế Thông tư 40/2021/TT-BTC và Thông tư 100/2021/TT-BTC. Nếu anh chị đang giữ tài liệu hướng dẫn theo hai thông tư cũ, những nội dung đó không còn áp dụng.
Năm sai lầm hộ kinh doanh thường gặp
Một, mở điểm bán rồi mới nghĩ tới thuế. Nhiều hộ ký hợp đồng thuê mặt bằng, nhập hàng, bán được vài tháng rồi mới nhớ ra phải báo. Doanh thu phát sinh trong khoảng thời gian chưa khai báo là phần dễ bị đưa vào diện xem xét khi kiểm tra.
Hai, nộp nhầm cơ quan thuế. Như đã phân tích, hồ sơ phải về nơi quản lý trụ sở. Nộp nhầm nơi khiến hồ sơ bị trả lại và mất thêm thời gian.
Ba, chỉ báo khi mở mà không báo khi đóng. Chấm dứt hoạt động địa điểm cũng phải gửi Mẫu 01/TB-ĐĐKD. Không báo thì trên hệ thống hộ vẫn còn điểm đó, dẫn tới rắc rối khi đối chiếu doanh thu.
Bốn, không lưu Mẫu 02/TB-ĐĐKD. Mất giấy xác nhận là mất bằng chứng.
Năm, dùng mẫu cũ theo Thông tư 40/2021/TT-BTC. Hai thông tư năm 2021 đã hết hiệu lực; dùng mẫu cũ thì hồ sơ không hợp lệ.
Câu hỏi thường gặp
Hộ kinh doanh bán online, không có cửa hàng thì có phải thông báo địa điểm kinh doanh không?
Nếu hộ có kho hàng riêng hoặc nơi sản xuất, đóng gói cố định ngoài trụ sở, đó là địa điểm kinh doanh và cần thông báo. Trường hợp chỉ bán tại chính trụ sở đã đăng ký thì không phát sinh nghĩa vụ này. Để xác định đúng cho tình huống cụ thể, anh chị nên gọi Catachi 090 19 19 449 hoặc hỏi cơ quan thuế quản lý trực tiếp.
Một hộ kinh doanh được mở bao nhiêu địa điểm kinh doanh?
Thông tư 18/2026/TT-BTC không giới hạn số lượng địa điểm ở Điều 3, mà chỉ quy định thủ tục thông báo. Mỗi địa điểm đều phải được thông báo theo Mẫu 01/TB-ĐĐKD.
Tạm ngừng bán ở một điểm trong hai tháng có phải báo không?
Có. Khoản 1 Điều 3 liệt kê rõ trường hợp tạm ngừng kinh doanh tại địa điểm kinh doanh trong nhóm phải gửi thông báo.
Nộp Mẫu 01/TB-ĐĐKD có mất phí không?
Đây là thủ tục thông báo với cơ quan thuế. Thông tư 18/2026/TT-BTC không quy định khoản phí nào cho việc gửi mẫu này.
Thông tư 18/2026/TT-BTC có hiệu lực từ khi nào?
Thông tư số 18/2026/TT-BTC được Bộ Tài chính ban hành ngày 05/3/2026 và có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký ban hành, đồng thời thay thế Thông tư 40/2021/TT-BTC và Thông tư 100/2021/TT-BTC.
Cần người làm giúp từ đầu đến cuối?
Catachi nhận làm trọn gói hồ sơ thuế cho hộ kinh doanh: từ khai báo địa điểm kinh doanh, lập tờ khai định kỳ, đến rà soát rủi ro trước khi cơ quan thuế kiểm tra. Anh chị chỉ cần cung cấp thông tin, phần thủ tục để Catachi lo.
Hotline tư vấn miễn phí: 090 19 19 449
Công ty Cổ phần Catachi — Cùng doanh nhân cân tài chính.
Nguồn dẫn chứng
- Điều 3 Thông tư số 18/2026/TT-BTC ngày 05/3/2026 của Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định về hồ sơ, thủ tục quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.
- Điều 9 Thông tư số 18/2026/TT-BTC về hiệu lực thi hành và văn bản bị thay thế.
- Điểm đ khoản 4 Điều 8 Nghị định số 68/2026/NĐ-CP ngày 05/3/2026 của Chính phủ.
Nội dung mang tính tham khảo, Quý khách vui lòng liên hệ Catachi (090 19 19 449) để được tư vấn cụ thể theo tình huống thực tế.
Bài liên quan
- Hộ kinh doanh xin cấp hoá đơn điện tử theo từng lần phát sinh
- Hồ sơ thông báo doanh thu và kê khai thuế của hộ kinh doanh